ترک استروئیدها

مقدمه

امروزه به علت نداشتن علم کافی و آگاهی نداشتن از تکنیک‌های تغذیه و تمرینی مناسب، به دست آوردن بدنی ایده‌آل برای ورزشکاران به یک رویا تبدیل شده است. معمولاً آن‌ها برای دستیابی به این مهم به مربی‌نماهایی مراجعه می‌کنند که نه تنها علم کافی ندارند بلکه با تجویز و فروش داروهای استروئیدی، سلامتی و زندگی‌شان را مورد مخاطره قرار می‌دهند .

اگر شما یا یکی از نزدیکانتان به دنبال ترک استروئید هستید، احتمالاً سوالات زیادی در ذهن دارید: استروئید چیست و چه انواعی دارد؟ عوارض ترک استروئید چیست؟ علائم ترک استروئید کدامند؟ در این مقاله جامع، به تمامی این سوالات پاسخ خواهیم داد و بهترین روش‌های ترک این مواد را معرفی می‌کنیم.

استروئید چیست؟

استروئید (که به نام کورتیکواستروئید یا کورتوتن نیز شناخته می‌شود) یک ماده شیمیایی مصنوعی است که در آزمایشگاه‌ها ساخته می‌شود. ساختار شیمیایی استروئیدها مشابه هورمون‌های جنسی مردانه (آندروژن‌ها) می‌باشد. این هورمون مختص مردان نیست و در زنان نیز به میزان کمتری وجود دارد .

استروئیدهای ساخته شده به دو نوع اصلی تقسیم می‌شوند:

۱. استروئیدهای آنابولیک: برای عضله‌سازی استفاده می‌شوند و اعتیادآور هستند
۲. کورتیکواستروئیدها: ضد التهاب هستند و برای درمان بیماری‌هایی مانند آسم، ام اس، روماتیسم مفصلی و اگزما تجویز می‌شوند

انواع استروئیدهای اعتیادآور در بدنسازی

استروئیدهای آنابولیک که در بدنسازی و ورزش‌های قدرتی سوءمصرف می‌شوند، بیش از ۱۰۰ نوع مختلف دارند . این مواد به اشکال قرص، کپسول و آمپول تولید می‌شوند و به صورت خوراکی یا تزریقی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در ادامه مهم‌ترین انواع استروئیدهای اعتیادآور را معرفی می‌کنیم:

استروئیدهای خوراکی (قرص استروئید)

قرص استروئید نوعی داروی خوراکی است که برای افزایش توده عضلانی و بهبود عملکرد ورزشی مصرف می‌شود . از انواع رایج استروئیدهای خوراکی عبارتند از :

استروئیدهای تزریقی

ترکیباتی که معمولاً به صورت عضلانی تزریق می‌شوند عبارتند از :

• ناندرولون دکانوئیت

• ناندرولون فنپروپیوئیت

• بولدنون آندوسیلنات

• استانزولول (به صورت تزریقی)

• ترکیب استرهای تستسترون

• تستسترون سیپیونا

• تستسترون انانتیت

• تستسترون پروپیوئیت

• تستسترون آندکانوئیت

• استات ترنبولون

• کربنات هگزاهیدروبنسیل

استروئید وینسترول

استروئید وینسترول (وینسترول) یکی از معروف‌ترین استروئیدهای آنابولیک است که به دو صورت خوراکی و تزریقی در دسترس می‌باشد. این استروئید به دلیل اثرات سریع و نسبتاً کم‌عارضه‌اش شناخته می‌شود و به افزایش حجم عضلات، قدرت و کاهش چربی بدن کمک می‌کند .

استروئید ترنبولون

استروئید ترنبولون یکی از قوی‌ترین استروئیدهای آنابولیک است که برای افزایش قدرت و حجم عضلات استفاده می‌شود. این ماده عوارض جانبی شدیدی دارد و به شدت اعتیادآور است .

نحوه مصرف استروئیدها در بدنسازی

استروئیدها معمولاً به شکل قرص یا کپسول از راه دهان مصرف می‌شوند. برخی استروئیدها نیز به شکل آمپول هستند که از طریق عضلانی تزریق می‌گردند. گاهی این مواد در داخل ژل‌ها یا کرم‌ها تولید می‌شوند که با مالیدن روی پوست مورد استفاده قرار می‌گیرند .

نکته مهم: دوز موادی که از سوی سوءمصرف‌کنندگان استروئیدها مصرف می‌شود، ۱۰ تا ۱۰۰ برابر دوز داروهایی است که از سوی پزشکان تجویز می‌گردد .

اغلب مصرف‌کنندگان استروئیدها، انواع مختلف این مواد را به روش‌های گوناگون و به صورت ترکیبی استفاده می‌کنند که به آن Stacking می‌گویند. آنها معتقدند ترکیب این مواد با یکدیگر بهتر از هرکدام به تنهایی عمل می‌کند؛ نظریه‌ای که هیچ پشتوانه علمی ندارد .

چرا افراد به مصرف استروئیدها روی می‌آورند؟

کسانی که به سوی سوءمصرف استروئیدها کشانده می‌شوند، معمولاً در فعالیت‌های مستلزم نیرو و مقاومت مانند بدنسازی، وزنه‌برداری، کشتی و ورزش‌های رزمی درگیر هستند . علل اصلی مصرف عبارتند از :

• بالا رفتن قدرت بدنی

• حجیم شدن عضلات

• افزایش مقاومت بدن

• اعتماد به نفس پایین

• اشکال در ظاهر و شکل بدن و بلوغ دیررس

• جلب شریک جنسی

• کمبودهای خودشیفتگی

استروئیدها چه مدت در بدن باقی می‌مانند؟

استروئیدهای آنابولیک با وارد شدن به گردش خون توسط اندام‌های مختلف بدن جذب می‌شوند و چون دفع آنها به کندی صورت می‌گیرد، به مدت طولانی در بدن باقی می‌مانند .

آزمایش‌های معمولی ادرار و خون می‌توانند وجود این مواد را در بدن فردی که حتی یک بار استروئید مصرف کرده است، به خوبی تشخیص دهند. در افرادی که مصرف‌کننده دائمی استروئیدها هستند، حتی پس از گذشت ۶-۳ ماه پس از مصرف، هنوز وجود این مواد در ادرار آنها قابل کشف می‌باشد .

عوارض مصرف استروئیدها

عوارض کوتاه‌مدت استروئیدها

• آکنه و چرب شدن پوست سر و بدن

• تحریک معده

• افزایش خطر عفونت

• نوسانات خلقی و تحریک‌پذیری

• بی‌خوابی

عوارض مصرف استروئید در مردان

• برجسته‌تر شدن پستان‌ها (ژنیکوماستی)

• اختلال نعوظ

• کوچک شدن بیضه‌ها

• کاهش تعداد اسپرم‌ها

• ناتوانی جنسی

• ناباروری

• طاسی و ریزش مو

• مشکلات پروستات

عوارض مصرف استروئید در زنان

• افزایش موهای زائد در بدن

• کلفت شدن صدا

• بروز رفتارهای مردانه

• نامنظم شدن دوره قاعدگی

• قطع شدن پریود

• کوچک شدن سایز پستان‌ها

• رشد غیر طبیعی کلیتوریس

عوارض بلندمدت استروئیدها

• آسیب به مغز

• آسیب به کبد و بیماری‌های کبدی (از جمله سرطان کبد)

• مشکلات کلیوی

• رفتار پرخاشگرانه و پارانویا

• فشار خون بالا

• افزایش کلسترول بد خون

• حملات قلبی و بزرگ شدن قلب

• پارگی تاندون

• توهم و بدبینی

• زردی (یرقان)

آیا استروئیدها اعتیادآور هستند؟

مطالعات نشان داده است که مصرف طولانی‌مدت استروئیدها می‌تواند به اعتیاد به استروئید منجر شود . اگرچه استروئیدهای آنابولیک مانند مواد مخدر سنتی وابستگی فیزیکی شدید ایجاد نمی‌کنند، اما می‌توانند اعتیادآور باشند .

یک مطالعه مروری نشان می‌دهد که حدود ۳۲ درصد از افرادی که از استروئیدهای آنابولیک سوءمصرف می‌کنند، وابسته می‌شوند .

نشانه‌های اعتیاد به استروئید شامل موارد زیر است :

• رفتار جستجو و استفاده از استروئیدها شبیه مصرف‌کنندگان مواد

• صرف زمان و پول زیاد برای تهیه استروئید

• ادامه مصرف علیرغم آگاهی از عوارض جسمی و روانی

• ترک فعالیت‌های مهم زندگی به دلیل ترس از دست دادن تمرینات

علائم ترک استروئید

افرادی که به مصرف استروئیدها وابسته می‌شوند، با کنار گذاشتن این مواد ممکن است دچار علائم ترک استروئید شوند. این علائم معمولاً زمانی بروز می‌کنند که فرد مصرف را به طور کامل قطع یا به شدت کاهش دهد .

علائم ترک استروئید عبارتند از :

یکی از خطرناک‌ترین علائم ترک استروئید، افسردگی است که گاهی اوقات منجر به افکار یا اقدام به خودکشی می‌شود .

عوارض ترک استروئید

عوارض ترک استروئید علاوه بر علائم فوق، شامل موارد زیر نیز می‌شود :

• فروپاشی ظاهری بدن: پس از قطع مصرف استروئیدها، فرد که پس از مدت‌ها مصرف بدنی ورزیده و خوش‌فرم داشته، حال شکل ظاهری بدن او به نوعی فرو می‌ریزد و به شکلی ناخوشایند فرم می‌گیرد

• نارسایی سیستم غدد درون‌ریز: مصرف استروئیدها که سبب ترشح هورمون‌های فوق کلیوی می‌شد، حال پس از قطع مصرف، سیستم غدد درون‌ریز در بدن دچار نارسایی و نقص می‌گردد

• وسوسه مصرف مجدد: میل شدید به استروئید برای بازگشت به فرم قبلی بدن

مدت زمان ترک استروئید

با قطع مصرف استروئیدهای آنابولیک، میزان ترشح تستوسترون در بدن به یکباره کاهش می‌یابد. به طور کلی چیزی در حدود ۴ تا ۵ ماه بسته به میزان و مدت زمان مصرف فرد به طول می‌انجامد تا ترشح این هورمون در بدن به حالت طبیعی و اولیه برگردد .

حدود یک سال زمان نیاز است تا به طور نسبی بدن از شر عوارض این دارو خلاص شده و به حالت طبیعی خود بازگردد .

روش‌های ترک استروئید

۱. ترک استروئید در خانه

برخی افراد ممکن است به دنبال ترک استروئید در خانه باشند. اما به شدت توصیه می‌گردد افرادی که مدت طولانی سوءمصرف داروهای استروئیدی داشته‌اند، برای قطع مصرف خودسرانه و بدون نظارت پزشک متخصص هرگز اقدام نکنند، چرا که ممکن است با پیامدهای جبران‌ناپذیری مواجه شوند .

اگر قصد ترک در خانه را دارید، نکات زیر ضروری است:

• کاهش تدریجی دوز: بهترین روش ترک استروئیدها کاهش دوز مصرفی به صورت تدریجی است

• تحت نظر پزشک بودن: حتماً با پزشک متخصص در ارتباط باشید

• پشتیبانی روانی: به دلیل خطر افسردگی، مشاوره با روانشناس ضروری است

• تغذیه مناسب: مصرف مایعات فراوان، میوه‌ها و سبزیجات تازه، غذاهای پروتئینی

۲. ترک استروئید در کلینیک تخصصی

بهترین روش ترک استروئید، بستری شدن در یک مرکز معتبر مانند کمپ ترک اعتیاد بانوان سلامت باران است. وابستگی فرد به استروئید از نوع روحی و روانی است؛ به همین علت هنگام ترک استروئید، فرد باید تحت نظر روانشناس، روانپزشک یا مشاور در مرکز ترک اعتیاد قرار بگیرد .

مزایای ترک در کلینیک

• پزشکان متخصص: پزشکان متخصص در مرکز ترک استروئید برای کنترل علائم، داروهای هورمونی تجویز می‌کنند تا سطح هورمون‌ها را در بدن بیمار متعادل نگه دارند

• روان‌درمانی: جلسات فردی و گروهی با روانشناسان متخصص اعتیاد

• کنترل عوارض: مدیریت علائمی مانند افسردگی، بی‌خوابی و دردهای عضلانی

• برنامه تغذیه: تنظیم رژیم غذایی مناسب برای بازسازی بدن

• پشتیبانی ۲۴ ساعته: حضور دائمی کادر درمانی برای مواقع بحرانی

توصیه‌های مهم برای ترک استروئید

افراد در دوران ترک و پاک‌سازی بدن خود به سبب بروز فروپاشی‌های ظاهری در فرم بدن و اثرات روانی که بر آنها باقی می‌گذارد، به منظور کنار آمدن روحی با این امر، در کنار برنامه‌های دارودرمانی، روان‌درمانی، گروه‌درمانی و مشاوره‌های فردی نیازمند آن هستند که از لحاظ تغذیه و برنامه‌های ورزشی نیز تحت نظر قرار بگیرند .

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

استروئیدهای آنابولیک مواد مصنوعی خطرناکی هستند که با وجود اثرات زودگذر در افزایش حجم عضلات، عوارض جبران‌ناپذیری بر سلامت جسم و روان بر جای می‌گذارند. اعتیاد به استروئید یک مشکل جدی است که حدود یک‌سوم مصرف‌کنندگان را درگیر می‌کند .

ترک استروئید فرآیندی تدریجی و نیازمند مراقبت تخصصی است. علائم ترک مانند افسردگی شدید، بی‌رمقی و اختلالات هورمونی می‌توانند بسیار آزاردهنده باشند و فرد را به سمت بازگشت سوق دهند.

اگر شما یا یکی از عزیزانتان درگیر مصرف استروئید هستید، همین امروز برای مشاوره اقدام کنید. مرکز سلامت باران با تیم تخصصی پزشکی و روانشناسی، امکانات VIP و برنامه درمانی شخصی‌سازی شده، همراه شما در مسیر بازگشت به زندگی سالم خواهد بود.

آدرس مرکز سلامت باران: تهران-ظفر، خیابان فرید افشار، کوچه بابک شرقی، پلاک ۶

تلفن تماس (مشاوره ۲۴ ساعته): 22222125-021